Το Ecobay είναι ένα πολεοδομικό σχέδιο για μια βιώσιμη αστική περιοχή που αφορά μια τοποθεσία φυσικής ομορφιάς στο Ταλίν, πρωτεύουσα της Εσθονίας, και συγκεκριμένα στη χερσόνησο Paljassaare, στη θάλασσα της Βαλτικής. Ο σχεδιασμός της στοχεύει να βάλει το κράτος της Βαλτικής σταθερά στον πράσινο, «οικολογικό» χάρτη.
Την περιοχή Ecobay, η ομάδα schmidt hammer lassen architects την οραματίζεται ως μια νέα, ανεξάρτητη περιοχή, όπου θα συνυπάρχουν διάφορες χρήσεις। Το πρόγραμμα, που θα ολοκληρωθεί σε 15 με 20 χρόνια, θα παρέχει σε 6.000 ανθρώπους υπηρεσίες για την καθημερινή τους ζωής.
Η περιοχή καλύπτει μια έκταση 481,000m² και θα εφοδιαστεί με μια σειρά από όλες τις εγκαταστάσεις και τις υπηρεσίες που απαιτούνται από μια δονούμενη κοινότητα για να ελαχιστοποιήσει την ανάγκη μεταφοράς στην πόλη, δεδομένου ότι “Oι περισσότεροι βασικοί προορισμοί θα βρίσκονται ακριβώς ένα περίπατο ή ένα γύρο με ποδήλατο μακριά.” Θα δημιουργηθεί έτσι μια νέα περιοχή κατοικίας, τοπικά καταστήματα, παιδικούς σταθμούς, σχολεία, καθώς επίσης και ζώνη εμπορίου και πράσινες περιοχές αναψυχής. Οι schmidt hammer lassen architects έχουν αναλάβει επίσης την αναδιαμόρφωση του λιμενικού μετώπου, μέσω δημιουργίας περιπάτου στο θαλάσσιο μέτωπο, μαρίνας, εστιατορίων και καφετεριών.
Στο σχεδιασμό σημαντικό ρόλο έπαιξαν κάποιες προκλήσεις που τέθηκαν από τους ίδιους τους δημιουργούς στη λύση της Ecobay. “Πώς εξασφαλίζουμε μια διαφορετική πόλη με ένα κατάλληλο κοινωνικό μίγμα και μια πόλη που είναι ενεργή εικοσιτέσσερις ώρες το εικοσιτετράωρο; (…) Πώς δημιουργούμε τα κτίρια που είναι ανοικτά στον εξωτερικό κόσμο;”
Χαρακτηριστικά της περιοχής που επηρέασαν κατά πολύ την σύνθεση είναι ο αρκετά ρηχός πυθμένας και οι αρκετές επιχωματώσεις στο μέτωπο της θάλασσας. Επίσης η περιοχή έχει τεράστιες δυνατότητες, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη την εγγύτητά της στο Ταλίν και στην ζώνη ειδικής προστασίας και διατήρησης, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Οικολογικό Δίκτυο Natura 2000. Τέλος στην περιοχή υπάρχει μια βιομηχανία επεξεργασίας υδάτινων λυμάτων. Αυτή θα ενσωματωθεί στον σχεδιασμό και στη συνέχεια θα αναφερθεί το πώς θα βοηθήσει την περιοχή ενεργειακά.
Στόχος των αρχιτεκτόνων ήταν ο σχεδιασμός αυτής της αστικής περιοχής να ελαχιστοποιήσει όσο γίνεται τις ανάγκες για ενέργεια και να υπάρξει εκμετάλλευση των χαρακτηριστικών της περιοχής, γεωγραφικών, μορφολογικών κ.ά.
Δημιουργήθηκε γι’ αυτόν τον λόγο μια διαφορετική σχεδιαστική αρχή που διαμόρφωσε εντέλει την κεντρική ιδέα. Γνωρίζοντας πόσο σημαντικό ρόλο παίζει ο άνεμος σε μια περιοχή ανοιχτή στη θάλασσα, σε πρώτο στάδιο πραγματοποιήθηκε μια μελέτη των ρευμάτων του αέρα που δρουν στην περιοχή. Από αυτήν παρατήρησαν ότι εάν επιλέξουν έναν ορθογωνικό κάνναβο, τα ρεύματα αέρα θα έρχονται με πολύ «επιθετικό» τρόπο στις προσόψεις των κτιρίων. Γι’ αυτόν τον λόγο παραμορφώσανε τον κάνναβο έτσι ώστε τα κτίρια να δέχονται με καλύτερο τρόπο τις πιέσεις του ανέμου.
Σύμφωνα με αυτόν τον αναδιαμορφωμένο κάνναβο συνεχίστηκε ο σχεδιασμός σε ολόκληρη την περιοχή. Πέρα όμως από τους όρους και τις προϋποθέσεις που έθεσε η μελέτη του επικρατούντος αέρα, σημαντικό ρόλο στην δημιουργία του συγκεκριμένου καννάβου έπαιξε κι η εποχιακή τροχιά του ήλιου.
Η δημιουργία του καννάβου δεν επηρέασε μόνο το σχήμα και την οριοθέτηση των κτιρίων αλλά και τη διαμόρφωση του εδάφους. Έτσι σύμφωνα με τον κάνναβο δημιουργήθηκαν αμμόλοφοι που είναι γνωστό πόσο βοηθούν την κατεύθυνση του αέρα στο επίπεδο της επιφάνειας της γης και στην συγκεκριμένη περίπτωση προστατεύουν από τις καταστροφές των βαλτικών ανέμων.
Το πρόγραμμα εκτενέστερα θα στοχεύσει στην χρησιμοποίηση πηγών εναλλακτικής ενέργειας και μια πράσινη στρατηγική στην οικοδόμηση των κτιρίων. Οι δομές θα σχεδιαστούν προσεκτικά για να μεγιστοποιήσουν το ηλιακό κέρδος ελαχιστοποιώντας την επισκίαση, και οι κατοικίες θα κρατηθούν στα υψηλά πρότυπα της αποδοτικότητας. Η επέκταση των δημόσιων συγκοινωνιών με τα «ηλεκτρονικά» λεωφορεία και τα τραμ ή τους ελαφριούς σιδηροδρόμους συζητιέται επίσης με τις αρμόδιες αρχές στο Ταλίν. Το πρόγραμμα Ecobay, όπως αναφέρουν οι δημιουργοί του, “Προβλέπεται να γίνει παράδειγμα για τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη του μέλλοντος και θα υπερβεί τις τρέχουσες αυστηρές νομοθετικές απαιτήσεις της ΕΕ.”
Αν και το συνθετικό αποτέλεσμα φαίνεται ότι έχει μια καθαρά οργανική μορφή, σχεδόν ρομαντική, στην ουσία έχει επεξεργαστεί εξ ολοκλήρου σύμφωνα με όρους που τέθηκαν μέσω της μελέτης του επικρατούντος αέρα και της εποχιακής τροχιάς του ήλιου.
Κτίρια
Τα κλιμακωμένα ύψη των κτιρίων μεγιστοποιούν τη δυνατότητα για σύλληψη του ηλιακού κέρδους και ελαχιστοποιούν τις απώλειες θερμότητας που προκαλούνται με την επισκίαση. Αντίστοιχα ο σχεδιασμός της μορφής των κτιρίων, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, ελαχιστοποιεί το κίνδυνο «τραυματισμού» του κτιρίου από τους δυνατούς ανέμους της περιοχής.
Ενέργεια
Όλη η θερμότητα για τις ανάγκες ολόκληρης της περιοχής παρέχεται από την κατεργασία υδάτινων αποβλήτων που πραγματοποιείται μέσα στην περιοχή μελέτης. Η συγκεκριμένη κατεργασία δημιουργεί μεγάλα ποσά θερμότητας που θα χρησιμοποιηθούν από την περιοχή μελέτης για θέρμανση τους ψυχρούς μήνες.
Το θαλάσσιο νερό θα χρησιμοποιηθεί για την ψύξη στα κτίρια γραφείων, ενώ οι ανεμογεννήτριες θα παράγουν την απαραίτητη ηλεκτρική ενέργεια για το φωτισμό των οδών.
Επιπλέον, ο προσανατολισμός κάθε κτιρίου μαζί με τις βελτιωμένες τεχνικές οικοδόμησης, θα σώσουν μέχρι και 70% περισσότερη ενέργεια από ένα συμβατικό κτίριο.
Νερό
Σε όλη τη περιοχή ενδέχεται να τοποθετηθεί ένα βιώσιμο αστικό σύστημα αποξηράνσεων που εγκαθίσταται με σκοπό το φιλτράρισμά του νερού της βροχής, και με κατάλληλες διαμορφώσεις καλαμιών που θα το καθαρίζουν.
Το καθαρισμένο νερό των λυμάτων, από την κατεργασία υδάτινων αποβλήτων, θα χρησιμοποιηθεί για να ποτίσει το γήπεδο του γκολφ και όλες τις δημόσιες διαμορφώσεις πρασίνου.
Οικολογία
Έχει καθοριστεί από τους δημιουργούς schmidt hammer lassen architects ένα εκτενές πρόγραμμα διαμόρφωσης πρασίνου και φύτευσης που συνδυάζεται με την υπάρχουσα περιοχή Natura 2000 και που θα καθιερώσει ένα νέο οικοσύστημα στο σύνολο της περιοχής. Η ύπαρξη της υπό προστασία περιοχής Natura 2000 δίνει ακόμα μεγαλύτερη έμφαση στον οικολογικό προσανατολισμό του σχεδιασμού, το οποίο εκμετταλεύονται με εξαίσιο τρόπο η ομάδα του γραφείου schmidt hammer lassen architects. Ακόμα υπάρχει πρόβλεψη για καθαρισμό της περιοχής από επίγεια μόλυνση στο στάδιο της καθιέρωσης της ανάπτυξης του προγράμματος Ecobay.
Υποδομές
Το σχέδιο, πέρα από όλους τους άλλους τομείς, θα υιοθετήσει και μια πράσινη στρατηγική για όλη την ανάπτυξη της υποδομής. Σε μια προσπάθεια να ελαχιστοποιηθεί η ιδιωτική μεταφορά, η επέκταση των δημόσιων συγκοινωνιών με τα ηλεκτρικά λεωφορεία και τα τραμ συζητιέται με τις αρμόδιες αρχές στο Ταλίν. Ακόμη η περιοχή θα εξοπλιστεί με όλες τις δημόσιες υπηρεσίες και τους χώρους ψυχαγωγίας που θα βρίσκονται σε απόσταση δέκα λεπτών με έναν μικρό περίπατο από όλα τα σπίτια. Αυτό θα μειώσει σημαντικά την κίνηση προς τη πόλη του Ταλίν.
Μικρόκλιμα
Η γενική διαμόρφωση με τον κάνναβο και τη δομή των αμμόλοφων θα μειώσει σημαντικά τις ταχύτητες ανέμου κατά μήκος της εκτεθειμένης παράκτιας ακτής, με όλα τα κτίρια που διαμορφώνονται να απορροφούν τις ταχύτητες ισχυρού ανέμου προκειμένου να αποφευχθεί η αναταραχή. Ένα εκτενές πρόγραμμα φύτευσης των κατάλληλα σκληραγωγημένων δέντρων και των θάμνων θα δημιουργήσει ένα επιπρόσθετο καταφύγιο για τους τομείς της δημόσιας διαμόρφωσης.
Λύματα
Τα αυτοματοποιημένα και συγκεντρωμένα συστήματα αποκομιδής και ανακύκλωσης αποβλήτων πρόκειται να εγκατασταθούν κατά τη διαδικασία κατασκευής της περιοχής. ‘Επιπλέον, οι μεμονωμένοι κτιριακοί όγκοι θα σχεδιαστούν με τις ακέραιες, χωρισμένες υδατοπτώσεις απορριμμάτων για να προσαρμόσουν τις διαφορετικές τυπολογίες αποβλήτων.
